ÖĞRENME BOZUKLUĞU
Öğrenme bozukluğu genel bir terimdir. Zihinsel engeli olmayan ama dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ile matematik becerilerin kazanılmasında önemli güçlüklerle kendini gösteren bir bozukluk grubudur. Bu bozukluklar bireyin beyin gelişimi ile ilgilidir, sonuç olarak beynin işleyişi ile ilgili sorunlar vardır. Bazen kendini idare etme, sosyal algılama ve sosyal etkileşim sorunlarının da birlikte görülebileceği belirtilmektedir.
Öğrenme bozukluğu:
Öğrenme güçlüğünün kökeninin ne olduğunu açıklamaya çalışan araştırmalar içinde en çok kabul göreni nörolojik kökenli olan açıklamalardır. Öğrenme beyinde gerçekleştiğine göre
1) Ya gelişim ile ilgili sorun vardır
2) Ya da sonradan ortaya çıkan bir sorun vardır.
Bunların nedeni ise genetik, anne karnında iken oluşan beklenmedik sorunlar, doğum sırasındaki sorunlar veya doğumdan sonraki çevresel etkenlerdir. Eğitim ve tedavinin erken başlaması ile sorun genellikle giderilebilmektedir.
Risk Faktörlerinden Bazıları
A. Ailevi
1) Yakın akraba evlilikleri,
2) Genetik sağırlık ve körlük,
3) Anne-babanın eğitim ve sağlık durumu,
4) Aile çevresinin genel sosyo-kültürel durumu.
B. Gebelikle İlgili
1) Çok genç veya çok yaşlı anne,
2) Gebelik sürecinde kötü bakım,
3) Hamilelik sürecinde infeksiyon hastalıkları,
4) Kan grupları arasındaki uyuşmazlık,
5) Gebelik sürecinde kanamalar ve düşük tehlikesi,
6) İkiz, çoğul gebelikler,
7) 37 haftadan kısa, 42 haftadan uzun gebelikler.
C. Doğum ile İlgili
1) Kötü doğum şartları,
2) Plasenta veya göbek kordonu sorunları,
3) Kalça darlığı, çocuğun geliş pozisyonu,
4) Doğum güçlüğü.
D. Yeni Doğan Dönemi
1) Oksijen azlığı, düşük APGAR indeksi,
2) Yeni doğan döneminde anormal nörolojik bulgular,
3) Ağır sarılık, glikoz düzeyinin düşük olması,
4) Merkezi sinir sistemi infeksiyonları vb.
Öğrenme gelişim gecikmesi veya bozukluğunun tanı ve değerlendirilmesi 2 aşamada yapılmaktadır:
1) Tıbbi değerlendirme: Psikiyatri, nöroloji, KBB ve göz hekimlerinin gerekli muayeneleri yapılmalıdır.
2) Psikopedagojik değerlendirme: Nöropsikolojik gelişim özelliklerinin, zekanın, görsel-işitsel algının, davranışın, okuma-yazma-matematik becerilerin değerlendirilmesi için yapılır. Bu değerlendirme; anne-baba ile görüşme, ayrıntılı bilgi alma, gözlem, bireysel test ve ölçeklerle yapılmaktadır.
Öğrenme güçlüğü çeşitli alanlarda görülebilir
- Okuma öğrenme güçlüğü
- Matematik öğrenme güçlüğü
- Yazılı anlatım öğrenme güçlüğü
- Başka türlü adlandırılamayan öğrenme güçlüğü
Öğrenme Güçlüğü nedir, ne değildir?
- Bu çocukların zeka problemi yoktur
- Olumsuz etiketlenmeleri kendilerine güvenlerini azaltır.
- Bazen keskin zekaları ile hatalarını kamufle edebilirler.
- Görme kusuru varmış gibi hatalar yaparlar.
- Çok zorlandıkları durumlarda, karın veya baş ağrısı,
- Bulantı gibi yan belirtiler ortaya çıkabilir. Semptomlar git gide artıyorsa, duygusal sorunlarda baş gösterir.
Öğrenme Güçlüğünün yanında seyreden bozukluklardan bazıları:
- Dikkat eksikliği
- Hiperaktivite
- Karşıt olma- karşıt gelme bozukluğu
- Depresif bozukluklar
- Gelişimsel koordinasyon bozuklukları
- Depresyon
- Düşük benlik saygısı
- Duygusal bozukluklar çok sık görülür.
Öğrenme Güçlüğü nelerle karıştırılmakta:
- Görme bozukluğu
- İşitme bozukluğu
- Orta dereceli mental retardasyon
- Yaygın gelişim bozukluğu
- Nörolojik bozukluklar
Öğrenme güçlüğü yaşayan çocukta neler gözlenebilir?
- Zeka düzeyleri normal veya normalin üzerindedir.
- Dikkatleri kolayca dağılır.
- Motor koordinasyonları zayıftır.
- Görsel alanda algılama, ayrımlaştırma, figür zemin ayırt etme sorunu yaşar.
- Yazarken satır ve harf atlama olur.
- Görsel hafıza zayıflığı
- İşitsel algı sorunları
- Sesleri ayrımlaştırmada zorluk
- İşitsel olarak figür zemin ayırımı yapamama
- İşitsel hafıza zayıflığı
- Yazı yazarken sözcükler arasında boşluk bırakmaz.
- Sıklıkla imla kurallarını unutur.
- Sıralama hataları yapar.
- Cümleleri tamamlamakta zorlanır.
- Yön ve zaman kavramlarını karıştırır.
- Matematik kavramlarını anlamada ve sembolleştirmede zorlanır.
- Çarpım tablosunu ezberlemede zorlanır.
- Problemi okurken başını unutur.
DİKKAT DAĞINIKLIĞI NEDİR?
Dikkat eksikliğinin temel özelliği, kalıcı ve sürekli dikkatsizlik durumudur.
Dikkatsizlik okulda, mesleki ya da toplumsal alanlarda kendini gösterebilir.
Dikkat Dağınıklığının Gözlendiği Yaş Seviyeleri
Dikkat dağınıklığı her yaş seviyesinde gözlenebilir. İlköğretimin alt kademelerinde keşfedilmiş ve kesin tanısı konulmuş durumlar, daha sonraki yıllarda yaşanabilecek kalıcı sorunları yok edebilir.
Dikkat dağınıklığı fiziksel ya da duygusal kaynaklı olabilir.
Dikkat Dağınıklığı Yaşadığından Şüphelendiğimiz Öğrenciler İçin Sorulması Gereken Sorular
- Çocuk ders dinlerken nelere dikkat ediyor?
- Oturarak mı dinliyor etrafı ile mi ilgileniyor?
- Çocuk dersi dinler gibi mi görünüyor?
- Dikkatini sürdürmekte zorluk çekiyor mu?
- Dikkat süresi diğer çocuklara oranla daha kısa mı?
- Dikkatini belli bir süre belli bir konu üzerinde toplayabiliyor mu?"
Dikkat Dağınıklığı Yaşayan Çocukta Neler Gözlenebilir?
- Ayrıntılara önem veremez, okul ödevlerinde hata yaparlar.
- Göz kontağı kurmada zorlanırlar.
- Eşyalarını hor kullanırlar.
- Yönergeleri tam alamazlar.
- Liderlik yönleri azdır.
- Okula eksik eşya ile gelir veya eve eşyalarını okulda unutarak gelirler.
- Sıçrayan ilgileri vardır.
- Dikkatlerini toplamaları gereken çalışmalarda zorlanırlar.
- İşleri tamamlamakta zorlanırlar.
- Sesli bir ortamda dikkatleri çabuk dağılır.
- Sık sık hayal kurarlar.
- Unutkan ve dalgındırlar.
- Konsantrasyon süreleri kısadır ve odaklanmakta zorluk çekerler.
ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ İLE İLGİLİ BELİRLENEN ALANLAR
- Matematik ( diskalküli )
- Okuma ( disleksi )
- Yazma ( disgrafi )
MATEMATİK GÜÇLÜĞÜNÜ TESPİT ETMEDE KULLANILAN KRİTERLER
- Nesne ile eşleştirme
- Ardışıklık ilişkisi
- Sembol tanıma
- Sayı korunumu
OKUMA GÜÇLÜĞÜNÜ TESPİT ETMEDE KULLANILAN KRİTERLER
- Hikaye okuma
- Yaşına uygun okuma hızı
- Telaffuz
- Kelimeleri doğru okuma
YAZMA GÜÇLÜĞÜNÜ TESPİT ETMEDE KULLANILAN KRİTERLER
- Konusu belli ve verilmiş kelimelerden oluşan bir paragraf yazmak
- Yazı örneklerini incelemek
ÖĞRENCİLERLE YAPILAN BİREYSEL ÇALIŞMALARDAN ÖRNEKLER
- Haftada 2 kez, 40 dakikalık oturumlar düzenlemek
- 15 dk. da bir etkinlik değiştirmek
- Çocuğun sevdiği bir etkinlikle başlamak, daha sonra sorun alanına yoğunlaşmak ve yine sevdiği bir etkinlikle bitirmek
- Aile desteği
- Öğretmen desteği
|
Haberler
Güncel Seminerler
